Afbeelding gemaakt door Coumans Fotografie (met goedkeuring voor gebruik foto met vermelding). De persoon op de afbeelding is de auteur van deze blog, Evelyne Fraats.

Als kind speelde ik graag dwarsfluit. Wat begon als hobby groeide uit tot een passie. Jarenlang oefende ik bijna dagelijks, speelde ik in een orkest en volgde ik een jaar een muziekopleiding aan het conservatorium. Vandaag werk ik als onderzoeker in de psychologie. Toch merk ik steeds vaker hoe mijn muzikale achtergrond mij heeft gevormd als onderzoeker. In deze blog deel ik vijf persoonlijke lessen uit de muziek die ik elke dag meeneem in mijn werk als onderzoeker.

1. Improviseren wanneer er iets misgaat

Als muzikant speelde ik vaak stukken uit het hoofd, dus zonder een partituur voor me te hebben. Af en toe gebeurde het dat ik tijdens een concert een deel volledig vergat. Op zulke momenten moest ik improviseren. Daardoor leerde ik dat je nooit moet stoppen met spelen, want zoals het gezegde luidt: "The show must go on."  De kans was groot dat het publiek mijn fout niet eens had opgemerkt. 
Diezelfde vaardigheid gebruik ik vandaag als onderzoeker. Soms werken analyses niet zoals gepland, vallen presentatiedia's uit of levert een studie onverwachte resultaten op. Net zoals op het podium moet je doorgaan en creatief omgaan met het onverwachte. 

2. Zelfverzekerd presenteren

Als muzikant stond ik regelmatig op een podium voor honderden mensen. Natuurlijk bracht dat zenuwen met zich mee, maar door het zo vaak te doen werd ik er steeds comfortabeler in. Ik ontwikkelde zelfs kleine strategieën om met spanning om te gaan. Zo zoek ik wanneer ik een zaal binnenkom altijd een vast punt om naar te kijken. Vaak is dat een brandblusser. Dat helpt me te focussen op wat ik wil vertellen in plaats van op alle mensen die naar me kijken.
Vandaag doe ik precies hetzelfde wanneer ik een presentatie geef voor een groep. Deze situatie lijkt verrassend veel op een concert: je hebt je voorbereid, iedereen kijkt naar jou en je wilt je boodschap zo goed mogelijk overbrengen. Net zoals vroeger focus ik op de brandblusser in de zaal en doe dan mijn ding. 

3. Leren omgaan met kritiek

Als muzikant krijg je voortdurend feedback. Van je docenten, dirigenten, juryleden en medemuzikanten hoor je wat goed gaat, maar ook wat beter kan. Ik leerde dat kritiek soms pijn kan doen, zeker wanneer je veel tijd en energie ergens in hebt gestoken. Vaak moet ik eerst mijn teleurstelling even laten bezinken en verdragen, voordat ik feedback met een open blik kan bekijken.
Ook in de wetenschap is kritiek onvermijdelijk. Collega's, begeleiders en beoordelaars bekijken je werk kritisch en wijzen op fouten, onduidelijkheden of verbeterpunten. Net zoals in de muziek heb ik geleerd om kritiek niet meteen persoonlijk op te vatten, maar ze eerst te verdragen en daarna met volle moed er op een constructieve manier naar proberen kijken. Zo probeer ik te blijven groeien en beter werk neer te zetten.

4. Creativiteit en verbeelding laten zien

Een muziekstuk is veel meer dan alleen de juiste noten spelen.  Iedere muzikant geeft dezelfde noten een eigen interpretatie door middel van klank, expressie en timing. 
Hoewel wetenschap vaak wordt gezien als een wereld van feiten en cijfers, speelt creativiteit daar ook een grote rol. Onderzoekers moeten originele vragen bedenken, nieuwe verklaringen zoeken en innovatieve experimenten ontwerpen. Net zoals een muzikant zijn eigen interpretatie ontwikkelt, moet een onderzoeker zijn eigen expertise en manier van denken vinden binnen zijn of haar vakgebied. Die persoonlijke invalshoek is vaak precies wat onderzoekers helpt om zich te onderscheiden en uit te blinken.

5. Doorzetten en hard blijven werkenwanneer het moeilijk wordt 

Wanneer ik als muzikant voor het eerst een moeilijk muziekstuk zag, dacht ik vaak: “Dit ga ik nooit kunnen spelen”. Toch lukte het uiteindelijk bijna altijd, maar wel na uren oefenen, wekelijkse lessen volgen, fouten maken en opnieuw proberen.
Hetzelfde ervaar ik als onderzoeker. Wetenschappelijk onderzoek kan soms erg overweldigend voelen. Er zijn dagen met veldwerk, lange werkdagen, complexe analyses en meerdere deadlines tegelijk. Ook de onzekerheid over een wetenschappelijke carrière speelt mee. Net als bij het instuderen van een moeilijk muziekstuk probeer ik te focussen op de kleine stapjes: elke dag een beetje vooruitgang boeken, blijven oefenen en vooral niet opgeven.

De lessen van het podium die ik meenam naar de wetenschap

Hoewel ik uiteindelijk dus niet gekozen heb voor een carrière als muzikant, merk ik dat de lessen van het podium elke dag aanwezig zijn in mijn werk als onderzoeker en deel uitmaken van wie ik ben. Muziek leerde mij improviseren, presenteren, omgaan met kritiek, creatief denken en doorzetten. Misschien heb ik de muziek dan wel achter me gelaten als carrière, maar de muzikant neem ik nog elke dag mee in mijn werk als onderzoeker.

P.S. Deze blog werd trouwens geschreven met een playlist klassieke muziek op de achtergrond. Zelfs daar helpt muziek voor mij bij 😉.